Waar moet je op letten bij het kopen van een compressor?

Bij het kiezen van een compressor zijn vooral de effectieve capaciteit, de benodigde werkdruk, het luchtverbruik van het gereedschap en de gebruiksduur belangrijk. De inhoud van het drukvat en het motorvermogen spelen ook een rol, maar zeggen op zichzelf niet genoeg over de prestaties van een compressor.

Een compressor voor het oppompen van banden wordt immers heel anders belast dan een compressor die dagelijks een schuurmachine, verfspuit of complete productielijn van perslucht voorziet. In deze keuzehulp lees je stap voor stap waar je op moet letten bij het selecteren van een Airpress compressor.

1. Waarvoor ga je de compressor gebruiken?

De toepassing bepaalt voor een groot deel welke compressor geschikt is. Voor korte werkzaamheden met een beperkte luchtvraag kan een compacte compressor voldoende zijn. Bij langdurige werkzaamheden of meerdere gelijktijdige gebruikers is een hogere capaciteit nodig.

Denk bijvoorbeeld aan de volgende toepassingen:

• Banden, ballen of luchtbedden oppompen
• Werkstukken en machines schoonblazen
• Werken met een tacker of nietmachine
• Bouten los- en vastdraaien met een slagmoersleutel
• Verf of lak verspuiten
• Materiaal schuren of slijpen
• Onderdelen zandstralen
• Machines of productielijnen van perslucht voorzien

Breng vooraf in kaart welk gereedschap je gebruikt, hoe lang je ermee werkt en of meerdere apparaten tegelijkertijd perslucht verbruiken. Zo voorkom je dat de compressor tijdens het werk onvoldoende lucht levert.

2. Hoeveel effectieve capaciteit heb je nodig?

De effectieve capaciteit geeft aan hoeveel perslucht een compressor daadwerkelijk levert. Deze waarde wordt uitgedrukt in liter per minuut. Kijk bij het vergelijken van compressoren daarom vooral naar de effectieve capaciteit en niet alleen naar de theoretische aanzuigcapaciteit.

Ieder pneumatisch gereedschap heeft een bepaald luchtverbruik. Dit vind je terug in de technische gegevens van het gereedschap. De effectieve capaciteit van de compressor moet minimaal aansluiten op dit verbruik.

Gemiddeld en maximaal luchtverbruik

Bij sommige gereedschappen worden een gemiddeld en een maximaal luchtverbruik vermeld. Het gemiddelde verbruik geeft een indicatie voor normaal gebruik. Het maximale verbruik laat zien hoeveel lucht het gereedschap bij volledige belasting kan vragen.

Gebruik je het gereedschap slechts kort en met regelmatige onderbrekingen? Dan kan het gemiddelde verbruik een bruikbare richtlijn zijn. Bij langdurig of zwaar gebruik moet de compressor ook het maximale verbruik kunnen opvangen.

Indicatief luchtverbruik van luchtgereedschap

De waarden in de tabel zijn algemene richtlijnen. Controleer altijd het luchtverbruik van het gereedschap dat je daadwerkelijk gaat gebruiken.

Houd voldoende capaciteitsreserve aan

Kies bij voorkeur geen compressor waarvan de effectieve capaciteit precies gelijk is aan het luchtverbruik van het gereedschap. Een extra capaciteitsreserve voorkomt dat de compressor voortdurend maximaal wordt belast.

Deze reserve is onder andere nodig voor:

• Drukverlies in slangen, koppelingen en filters
• Korte pieken in het luchtverbruik
• Voldoende rusttijd voor de compressor
• Eventuele uitbreiding met extra gereedschap

Voorbeeld: verbruikt een pneumatische schuurmachine gemiddeld 300 l/min, kies dan een compressor die duidelijk meer dan 300 l/min effectief kan leveren. Hierdoor blijft de werkdruk stabieler en wordt de compressor minder zwaar belast.

Meerdere gereedschappen tegelijkertijd gebruiken

Worden meerdere pneumatische gereedschappen tegelijkertijd gebruikt? Tel dan het luchtverbruik van deze gereedschappen bij elkaar op. Een slagmoersleutel met een verbruik van 300 l/min en een schuurmachine met een verbruik van 350 l/min vragen samen 650 l/min. Voeg daar vervolgens voldoende reserve aan toe.

Bij grotere werkplaatsen en productieomgevingen speelt ook het gelijktijdigheidspercentage een rol. Niet ieder aangesloten gereedschap wordt namelijk voortdurend op hetzelfde moment gebruikt. Voor een grotere persluchtinstallatie is daarom een nauwkeurige meting of capaciteitsberekening verstandig.

3. Hoeveel bar moet de compressor leveren?

Naast voldoende capaciteit moet de compressor de juiste druk kunnen leveren. De benodigde werkdruk staat in de technische gegevens van het pneumatische gereedschap of de aangesloten machine.

Veel pneumatisch gereedschap werkt met een druk van ongeveer 6 tot 6,5 bar. Toch wordt vaak een compressor met een maximale druk van 8 of 10 bar gekozen. Dit biedt ruimte om drukverlies in slangen, koppelingen, filters en leidingen te compenseren.

Benodigde werkdruk per toepassing

Een hogere maximale druk betekent niet automatisch dat een compressor beter geschikt is. Voor veel werkzaamheden is de effectieve capaciteit belangrijker dan de hoogst mogelijke druk.

Stel de werkdruk altijd af met een drukregelaar. Een te hoge druk veroorzaakt onnodig energieverbruik en kan leiden tot snellere slijtage of beschadiging van het gereedschap.

4. Kies je een zuiger- of schroefcompressor?

Niet iedere compressor is ontworpen om voortdurend te draaien. De duur en intensiteit van het gebruik bepalen daarom mede welk type compressor geschikt is.

Vergelijking tussen een zuiger- en schroefcompressor

Wanneer kies je een zuigercompressor?

Voor werkzaamheden waarbij de luchtvraag regelmatig stopt, is een Airpress zuigercompressor vaak geschikt. Denk aan banden oppompen, schoonblazen, tacken en kortdurend sleutelwerk.

Een zuigercompressor heeft tijdens het gebruik voldoende rusttijd nodig om af te koelen. Wanneer de compressor structureel langer draait dan waarvoor deze is ontworpen, neemt de temperatuur toe en kunnen onderdelen sneller slijten.

Wanneer kies je een schroefcompressor?

Bij een constante persluchtvraag is een Airpress schroefcompressor doorgaans de passende oplossing. Schroefcompressoren zijn ontwikkeld voor langdurige persluchtproductie en worden veel gebruikt in professionele werkplaatsen en industriële installaties.

Een schroefcompressor past onder andere bij situaties waarin meerdere gebruikers of machines tegelijkertijd perslucht nodig hebben, perslucht essentieel is voor het productieproces of energie-efficiëntie een belangrijke rol speelt.

5. Hoe groot moet het drukvat zijn?

Het drukvat slaat perslucht op en vormt een buffer tussen de compressor en het aangesloten gereedschap. Hierdoor kan een tijdelijke piek in het luchtverbruik worden opgevangen zonder dat de werkdruk direct daalt.

Een groter drukvat bevat meer opgeslagen perslucht en zorgt ervoor dat de compressor minder vaak hoeft te starten. Het maakt een compressor met onvoldoende capaciteit echter niet krachtiger. Zodra de opgeslagen lucht is verbruikt, moet de compressor het luchtverbruik alsnog kunnen bijhouden.

Drukvat bij een kleinere zuigercompressor

Bij kleinere Airpress zuigercompressoren is het drukvat meestal afgestemd op de pomp en het motorvermogen. De effectieve capaciteit blijft bij deze modellen het belangrijkste selectiecriterium.

Een compressor met een drukvat van 100 liter bevat meer opgeslagen perslucht dan een vergelijkbaar model met een drukvat van 50 liter. Daardoor kan een korte piek langer worden opgevangen. Wanneer beide compressoren dezelfde effectieve capaciteit hebben, vullen ze de verbruikte lucht echter even snel aan.

Drukvat bij een grotere installatie

Bij een grotere persluchtinstallatie staat het drukvat vaak los van de compressor. De benodigde inhoud wordt bepaald door de effectieve capaciteit, de drukband, het verbruiksprofiel en de gewenste schakelfrequentie.

Indicatieve minimale vatinhoud

De waarden in de tabel zijn bedoeld als eerste richtlijn. Bij een professionele Airpress persluchtinstallatie moet het drukvat worden afgestemd op het werkelijke verbruik en de bedrijfsomstandigheden.

Waarom mag het drukvat niet te klein zijn?

Een te klein drukvat is snel gevuld. Hierdoor kan een schroefcompressor vaak tussen belast en onbelast draaien of regelmatig starten en stoppen. Dit veroorzaakt onnodig energieverbruik en ongunstige bedrijfscycli.

Een schroefcompressor moet bovendien voldoende lang draaien om de juiste bedrijfstemperatuur te bereiken. Bij structureel korte draaitijden kan condens in de olie achterblijven. Dit kan de smering beïnvloeden en op termijn schade aan het schroefblok veroorzaken.

6. Welke uitvoering past bij de werkplek?

Wanneer de benodigde capaciteit en druk bekend zijn, kun je kijken naar de uitvoering van de compressor. Daarbij spelen de beschikbare ruimte, het geluidsniveau, de verplaatsbaarheid en de gewenste persluchtkwaliteit een rol.

Stille compressor

Staat de compressor dicht bij de werkplek? Controleer dan altijd het opgegeven geluidsniveau in dB(A). Langdurige blootstelling aan veel geluid vermindert het werkcomfort.

Voor inpandige werkplaatsen, scholen, laboratoria en andere geluidsgevoelige omgevingen kan een Airpress stille compressor geschikt zijn.

Mobiele compressor

Moet de compressor regelmatig worden verplaatst? Let dan op het gewicht, de afmetingen, de wielen en de handgreep. Controleer ook of op iedere werklocatie een geschikte stroomaansluiting aanwezig is.

Voor werkzaamheden op verschillende locaties kun je het aanbod Airpress mobiele compressoren bekijken.

Staande compressor

Een compressor met een verticaal drukvat neemt relatief weinig vloeroppervlak in beslag. Hierdoor kan deze uitvoering gemakkelijk in een hoek van een garage of werkplaats worden geplaatst.

Een horizontaal model is vaak gemakkelijker te verplaatsen. Compacte horizontale compressoren kunnen soms onder een werkbank of in een stelling worden opgeborgen. Bekijk bij weinig beschikbare ruimte de Airpress staande compressoren.

Oliegesmeerd of olievrij

Een oliegesmeerde compressor is doorgaans geschikt voor regelmatig en zwaarder gebruik. De olie smeert en koelt de bewegende onderdelen, maar moet periodiek worden gecontroleerd en vervangen.

Bij een olievrije compressor wordt geen olie gebruikt in het compressiegedeelte. Dit beperkt het risico dat olie uit het compressieproces in de perslucht terechtkomt. Ook bij een olievrije compressor kunnen filters en droging nodig zijn, omdat de aangezogen omgevingslucht nog steeds vocht en vaste deeltjes bevat.

Bekijk voor geschikte uitvoeringen de Airpress olievrije compressoren.

Ruimte rondom de compressor

Controleer niet alleen of de compressor in de ruimte past. Er moet ook voldoende ruimte beschikbaar zijn voor:

• De aanvoer en afvoer van koellucht
• Onderhoud en inspectie
• Het aftappen van condens
• Het vervangen van filters en olie
• Een veilige bediening van de compressor

Bij een los verticaal drukvat moet je bovendien controleren of het vat door deuren en doorgangen past. Houd rekening met de totale breedte, hoogte en benodigde ruimte voor de aansluitingen.

7. Welke stroomvoorziening is nodig?

Compacte compressoren zijn vaak geschikt voor een aansluiting van 230 volt. Grotere zuigercompressoren en schroefcompressoren hebben meestal een 400 volt krachtstroomaansluiting nodig.

Controleer vóór de aankoop:

• Welke netspanning beschikbaar is
• Welke zekering of beveiliging nodig is
• Of de stroomgroep voldoende vermogen kan leveren
• Of een geschikte stekker en aansluiting aanwezig zijn
• Hoe hoog de aanloopstroom van de motor is

Een elektromotor kan tijdens het starten tijdelijk veel meer stroom vragen dan tijdens normaal gebruik. Bij grotere Airpress compressoren moet de elektrische installatie daarom vooraf worden gecontroleerd.

Sommige schroefcompressoren zijn voorzien van een softstarter, ster-driehoekschakeling of frequentieregeling. Deze systemen beïnvloeden de manier waarop de compressor start en het vermogen regelt.

8. Welke persluchtkwaliteit heb je nodig?

Perslucht die rechtstreeks uit een compressor komt, bevat vocht, vaste deeltjes en mogelijk kleine hoeveelheden olie. Afhankelijk van de toepassing moet de lucht daarom worden behandeld voordat deze het gereedschap, de machine of het productieproces bereikt.

De benodigde persluchtbehandeling kan bestaan uit:

• Een waterafscheider voor het verwijderen van vloeibaar condens
• Een persluchtfilter voor het verwijderen van vaste deeltjes
• Een fijnfilter voor het reduceren van zeer kleine deeltjes en olienevel
• Een koeldroger voor het verlagen van het drukdauwpunt
• Een adsorptiedroger voor toepassingen die zeer droge lucht vereisen
• Een drukregelaar voor het instellen van een constante werkdruk
• Een olienevelaar voor gereedschap dat aanvullende smering nodig heeft

Vocht in perslucht

Een compressor zuigt omgevingslucht aan. Deze lucht bevat waterdamp. Tijdens het comprimeren en afkoelen kan de waterdamp condenseren. Zonder goede afvoer of droging kan dit vocht corrosie, storingen en kwaliteitsproblemen veroorzaken.

Voor eenvoudige schoonblaas- of montagewerkzaamheden kan een waterafscheider voldoende zijn. Voor lakwerk, productieprocessen en langere leidingnetten is meestal aanvullende droging en filtratie nodig.

Smering van pneumatisch gereedschap

Sommige pneumatische gereedschappen hebben tijdens het gebruik aanvullende smering nodig. Een olienevelaar voegt hiervoor een gecontroleerde hoeveelheid olie aan de luchtstroom toe.

Plaats de olienevelaar zo dicht mogelijk bij het gereedschap dat smering nodig heeft. Gebruik dezelfde gesmeerde luchtleiding niet voor toepassingen waarbij olie de kwaliteit kan beïnvloeden, zoals verfspuiten of het schoonblazen van gevoelige onderdelen.

ISO 8573-1

Voor toepassingen waarbij de luchtkwaliteit nauwkeurig moet worden vastgelegd, kan de gewenste persluchtklasse worden bepaald volgens ISO 8573-1. Deze classificatie beschrijft toegestane hoeveelheden vaste deeltjes, water en olie in de perslucht.

De benodigde luchtklasse is afhankelijk van de toepassing. Vooral in de voedingsmiddelenindustrie, farmacie, elektronica en lakverwerking is een correcte combinatie van filters en drogers belangrijk.

Veelgemaakte fouten bij het kiezen van een compressor

Een compressor wordt regelmatig geselecteerd op basis van alleen het motorvermogen of de inhoud van het drukvat. Deze waarden geven echter niet aan of de machine voldoende perslucht voor het gereedschap kan leveren.

Voorkom daarom de volgende fouten:

• Alleen naar het aantal pk kijken
• De aanzuigcapaciteit verwarren met de effectieve capaciteit
• Geen rekening houden met het maximale luchtverbruik
• Meerdere gelijktijdige gebruikers niet meenemen in de berekening
• Geen extra capaciteitsreserve aanhouden
• Een te klein drukvat bij een schroefcompressor plaatsen
• Drukverlies in slangen en leidingen vergeten
• De stroomvoorziening pas na aankoop controleren
• Geen rekening houden met vocht en verontreiniging in de perslucht
• Een zuigercompressor gebruiken voor een constante industriële luchtvraag

Stappenplan voor het selecteren van een compressor

1. Noteer alle pneumatische gereedschappen en machines die worden aangesloten
2. Controleer per apparaat het gemiddelde en maximale luchtverbruik
3. Tel het luchtverbruik van gelijktijdige gebruikers bij elkaar op
4. Voeg voldoende reserve toe voor drukverlies en toekomstige uitbreiding
5. Controleer de benodigde werkdruk in bar
6. Bepaal hoe lang en hoe vaak de compressor moet draaien
7. Kies een passend type compressor voor het gebruiksprofiel
8. Bepaal de benodigde inhoud van het drukvat
9. Controleer de beschikbare ruimte en stroomvoorziening
10. Bepaal welke filters, drogers en andere persluchtbehandeling nodig zijn

De juiste compressor kiezen

De juiste compressor levert voldoende perslucht bij de benodigde druk en past bij de gebruiksduur. De inhoud van het drukvat, het motorvermogen en de uitvoering zijn belangrijk, maar komen pas aan bod nadat de werkelijke persluchtvraag is bepaald.

Voor korte en incidentele werkzaamheden is een Airpress zuigercompressor vaak een passende keuze. Bij langdurig gebruik, meerdere werkplekken of een productieproces dat afhankelijk is van perslucht, ligt een Airpress schroefcompressor meer voor de hand.

Door vooraf het luchtverbruik, de werkdruk, de gebruiksduur en de gewenste persluchtkwaliteit te bepalen, voorkom je drukverlies, overbelasting en onnodig energieverbruik.